BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Bedirhan TEMİZEL, Hande ALADAĞ
TÜRKİYE’DEKİ YAPI DENETİM UYGULAMALARI İLE İLGİLİ BİR İNCELEME : YAPI DENETİMİNDE KARŞILAŞILAN BAŞLICA SORUNLAR
 
Yapı denetimi; güvenli, sağlıklı, ekonomik yapı elde edebilmek amacıyla yapıların ilgili idare ve yükleniciden bağımsız olarak tasarım, yapım aşamalarında can ve mal güvenliğini temin etmek üzere, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, norm ve standartlara uygun, kaliteli yapı inşa edilmesinin ve yürürlükte bulunan ilgili yapı yönetmelikleri ve standartlara uygun yapılmasının sağlanmasıdır. Ancak, ülkemizde 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunu ve Uygulama Yönetmeliğine göre gerçekleştirilmesi beklenen yapı denetimi uygulamalarında, yasal düzenlemelerin eksikliği, denetim kuruluşlarının bağımsızlığı, denetim kalitesinde yaşanan eksikler, denetim sürecinin uzunluğu ve maliyeti, denetim sonuçlarının etkin bir şekilde takip edilmemesi gibi konularla ilgili çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunlar, yapı denetim sürecinin etkinliğini ve kalitesini etkilediği gibi denetimin temel öznesi olan yapı kalitesini de etkilemektedir. Özellikle deprem gibi doğal afetlerin sıklıkla yaşandığı ülkemizde hatalı uygulamalara bağlı gerçekleşen can ve mal kayıplarının ortadan kaldırılması ve yapılarda kalite sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için etkin bir yapı denetim sistemine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı, ülkemizde yapı denetiminde karşılaşılan temel sorunları belirlemek ve belirlenen bu sorunları yapı denetim sürecinin aktörleri bazında sınıflandırmaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda yapı denetim uygulamalarında karşılaşılan sorunların tespiti için kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması sonuçları göstermektedir ülkemizde yapı denetim sürecinde problemin büyük çoğunluğu yapı denetim kuruluşları ile idari kurumlar ile ilişkili sorunlar olup denetimin kalitesine değil maliyetine önem vermek, Yetersiz personel nedeniyle eksik kalite kontrol yapılması, Personellerin yapı denetim kuruluşlarında sadece imza karşılığı çalışmaları ve İdarelerin denetim firmalarına eşitsiz ve haksız muamelesi literatürde sıklıklar yer verilen önemli problem alanlarını oluşturmaktadır. Ülkemizde yapı denetimi ile ilgili temel sorunların tespiti şüphesiz ki sorunların kök nedenlerini belirlenmesi için önemli olduğu kadar ilgili sorunlara dair çözüm önerileri geliştirilmesi ve işleyiş sürecinin iyileştirilmesi için de önem arz etmektedir. ORCID NO:0009-0006-0999-4007

Anahtar Kelimeler: Yapı Denetimi, Türk İnşaat Sektörü, 4708 Yapı Denetim Kanunu, Yapı Denetim Sorunları



 


Keywords: