BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Harun BAŞKAN, Didem Elif YAŞA
ŞAPKALIK (PARCEL SHELF) GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
 
Bu proje, binek ve hafif ticari araçların iç mekânında bulunan şapkalık parçalarının tasarımını ve üretimini yeniden değerlendirmeyi amaçlayan bir çalışmayı içermektedir. Şapkalık (Parcel Shelf), araçların bagaj bölümü ile arka cam alt bölgesi arasını kaplayan interior bir parçadır. Geleneksel yaklaşımların aksine, projede hafifleştirme, maliyet azaltma ve kalite iyileştirmesi hedeflenmiştir. Proje kapsamında içeriğinde polipropilen (PP), cam elyaf (GF) ve kimyasal-fiziksel şişirici ajanların bulunduğu yeni nesil süper-hafif termoplastik panel araştırmaları ile başlamıştır. Çalışmada ana taşıyıcı katman olarak yer alacak süper-hafif panel kullanımına uygun tasarım çalışmaları yapılmış ve deneme sonuçlarına göre tasarım iyileştirmeleri devam etmiştir. Üründe taşıyıcı katman olarak yer alan süper-hafif paneller farklı ağırlıklarda 600gsm, 800gsm, 1000gsm, 1400gsm, 1800gsm, 2000gsm ve 2200gsm olarak değerlendirilmiştir. Üründen beklenen mekanik dayanım değerlerini kaybetmeden yüksek performanslı, daha hafif ve maliyeti daha düşük bir ürün geliştirmek amacıyla detay malzeme araştırmaları ve deneysel çalışmalar yapılmıştır. Sonuç olarak, optimum malzeme kurgusu halı, 1800gsm süper-hafif termoplastik panel ve nonwoven kumaş birleşimi ile elde edilmiştir. Prototip üretim süreci, sıcak malzeme ve soğuk şekillendirme prensibine göre, malzemeleri bir araya getirmek üzere sıvı-yapıştırıcı kimyasallarının kullanılmadığı ve kesim işleminin kalıp içerisinde gerçekleştiği bir süreç olarak tasarlanmıştır. Proses parametreleri malzemenin sıcak havalı fırın da pişirilerek, su soğutmalı kalıpta formlama ile şekillendirilmesine göre çalışılmıştır. Prototip ürünler tasarlanan üretim prosesinde özellikle ana taşıyıcı katman olan süper-hafif termoplastik plakaların farklı ağırlıklarda denenmesi ile gerçekleştirilmiştir. İlk denemeler farklı oran ve içeriklere sahip süper-hafif 1000 GSM plaka ile başlamış ve 2200 GSM ağırlıklara kadar devam etmiştir. Bu süreçte 1800 GSM süper-hafif plakalarla (içeriğinde PP + GF + Fiziksel Şişirici Ajan yer alan) kararlı bir yapı elde edilmiştir. Ürün testleri, Türkiye’de yer alan araç üreticilerinden birinin kendi laboratuvarlarında ürün spektlerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Prototipler, tüm test aşamalarını başarıyla geçerek yüksek kalite ve performans seviyelerini kanıtlamıştır. Ayrıca, ağırlık ölçümleri yapılmış ve geliştirilen ürünün referans ürüne göre %31 daha hafif olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, projede şapkalık (parcel shelf) parçasının tasarımında önemli iyileştirmeler sağlanmıştır. Malzeme kalitesi(mekanik değerler) artırılmış, ağırlık azaltılmış ve geliştirilen yöntem ile parça birim maliyetinde önemli kazanımlar elde edilmiştir. Türkiye'de bir ilk olan ürünün, otomotiv sektöründe araç üreten ana sanayiler ve elektrikli araçlar üreten start-up’lar için özellikle hafiflik ve parça birim maliyetinin düşük olması nedeniyle tercih edilmesi beklenmektedir. Ayrıca geliştirilen kompozit yapının otomotiv sanayisi dışında savunma, havacılık ve raylı sistemler sektörlerinde iç mekan kapama duvarları olarak kullanılması mümkündür.

Anahtar Kelimeler: LWRT, Otomotiv, Şapkalık, Tasarım, Hafifletme



 


Keywords: