BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Oumar SAWADOGO, Murat Serdar KIRÇIL
KARAYOLLARDA BETONARME KÖPRÜLERİN İTME ANALİZİ İLE PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ
 
İkinci dünya savaşından sonra meydana gelen ulaşımdaki altyapı hasarları, köprülerin yeniden inşa edilmesi ve güçlendirmesi için çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Bu açıdan gelişmiş betonarme köprü inşaat yöntemi ve prekast kirişli uygulamalar yaygın kullanılmaktadır. Bu çalışmada, köprü tasarım ile ilgili önemli faktörler irdelenerek analiz yöntemlerden beklenen performans ve hasar düzeyleri değerlendirilecektir. Deprem ve yoğun trafik yüklerin etkisi ile artan köprü yapısal hasarları için gerekli önlemler alınmamaktadır ve bakımlar aksatılmaktadır. Köprülerde meydana gelen çökme hasar nedenlerinin araştırılması ve ortaya çıkan verilere dayanarak TKDY ile AASHTO standartlarına uygun olarak güçlendirilmesi veya yeniden inşa edilmesi gerekmektedir. Türkiye Köprü Deprem Yönetmeliği (TKDY, 2020), şartnamesi kapsamında mevcut köprülerin yapısal hasar durumunun değerlendirmesi sonucunda depreme karşı dayanım performans yetersizliği gözlenmektedir. Bu açıdan İstanbul Kuzey-Marmara Otoyolunda yapılan örnek köprü tasarım projesi üzerinde doğrusal olmayan itme analiz yöntemlerle DD-2 tasarım spektrum grafiği uygulanarak Kontrollü Hasar (KH) performans düzeyi elde edilmiştir. Köprü orta ayakların üzerinde üstyapı başlık kiriş (H:120 cm) ile AASHTO TİP- IV prekast kirişleri arasında elastomer mesnetlerle birleşim sağlanmıştır. Köprü ayaklarında uygulanan plastik mafsal kriterlere uyumlu hesap değerleri göçme ve şekil değiştirme sınır değerleri aşmadığı kanıtlanmıştır. Köprü üstyapıdan altyapı orta ayaklara etkiyen düşey yükler altında elastomer mesnet ucunda yatay deprem kuvvetleri etki ettirerek taşıyıcı elemanlarındaki plastik mafsal davranışları çözümlenmiştir. Seçilen deprem yer hareket kaydı ve rüzgâr etkisi durumu için köprü yapısal elemanların şekil değiştirme grafikleri yorumlanmıştır. Köprü performans düzeylerin değerlendirmesinde plastik mafsal davranışı (Lp=1096 mm) ile şekil değiştirme miktarları itme analizi ile incelenmiştir. Performans noktasının belirlenmesi için ilk adımda köprü 40 cm’ye kadar itilmiştir. İtme analizi sonucunda, yapının X ve Y yönü talep edilen yer değiştirme miktarı sırasıyla 20 cm ve 6 cm olarak kayıt edilmiştir. Köprüye uygulanan yatay kuvvetleri (deprem, rüzgâr) taban kesme kuvveti ile tepe yer değiştirme grafikler üzerinde hasar noktaları grafik üzerinde belirlenmiştir. ORCID NO: 0009-0007-2445-8621

Anahtar Kelimeler: Betonarme Köprüler, Öngermeli Kirişi, Elastomer Mesnet, Plastik Mafsal Davranışı



 


Keywords: