BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Mehmet SOMAY, Hakan KALKAN
DERİN ÇEKME İŞLEMİNDE YAĞLAYICI PERFORMANSININ İNCELENMESİ
 
Sac şekillendirme işlemleri içerisinde önemli bir yere sahip olan derin çekme işleminde elde edilecek ürünün hedeflenen kriterlere ulaşması sürtünme koşullarına önemli ölçüde bağlıdır. Derin çekme işlemi, endüstri de havacılık, otomotiv gibi birçok alanda ana üretim metodu olarak kullanılmaktadır. Bu işlemin hassasiyeti ve ölçülebilirliği bakımından sürtünme katsayısı hayati bir önem taşımaktadır. Ayrıca şekillendirme esnasında kullanılan yağlayıcılar kalıp ve takım arasında oluşan sürtünme katsayısını önemli ölçüde düşürerek daha yüksek oranda şekillendirme imkanı sağlarlar. İşlem sonuçlarına önemli ölçüde etki eden yağlayıcıların değerlendirilmesi için çeşitli test yöntemleri kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemler genellikle deformasyon olmayan koşullarda gerçekleşmekte ve gerçek işlem koşulların test numunesine yansıtılamamaktadır. Çalışmada gerçek deney düzeneğinden alınan veriler kullanılmıştır. Bu çalışmada küresel zımba kullanılarak yapılan farklı baskı plakası kuvvetlerinde yapılan derin çekme işleminden elde edilen zımba kuvveti değerleri ile sürtünme katsayısı analitik olarak hesaplanmış, gerekli grafikler çizilip ekstrapolasyon metoduyla verilere ulaşılmıştır. Aynı test koşulları farklı yağlayıcılar ile tekrarlanarak elde edilen sürtünme katsayısı değerlerinin karşılaştırılması ile yağlayıcıların performansı kendi içinde değerlendirilmiştir. Sürtünme katsayısı değerleri arasında farklılıklar gözlemlenmiştir. Aradaki fark gerçek kuvvet değerleri farkından kaynaklanmaktadır. Hesaplamalar sırasında deney düzeneğinden direk alınan gerçek veriler kullanılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda elde edilen sonuç ile en uygun yağlayıcının şekillendirme işleminde kullanılması sağlanabilir. Ayrıca gelecekteki analiz, değerlendirme çalışmalarında ön çerçeve oluşturabilir. ORCID NO: 0000-0002-3842-6926

Anahtar Kelimeler: Derin Çekme, Yağlayıcı, Baskı Kuvveti, Zımba Kuvveti, Sürtünme Katsayısı



 


Keywords: