BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

M. Fatih BAĞMANCI, Yalçın ŞENSOY, Bora GÜLENÇ, Aysel PİLAV
BATARYA TAŞIYICILARINDA ALT KAPAK ÖZELİNDE MEKANİK BAĞLANTILI İLE KAYNAKLI BAĞLANTININ EZİLME PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
 
Alüminyum alaşımlarının kullanımı elektrikli araç üretimine paralel artmaktadır. Alüminyumun çeliğe kıyasla daha düşük mekanik özelliklere sahip olmasına rağmen yoğunluğunun 3 kat daha düşük olması sayesinde parçalar istenilen performansta daha hafif tasarlanabilmektedir. Elektrikli araçların iskelet yapıları çok sayıda ekstrüzyon ile üretilen profilden oluşmaktadır. En çok tercih edilen ekstrüzyon alaşımlarından biri de kompleks feder geometrisinde profil üretimine izin veren 6063 malzemedir ancak bazı mekanik gereklilikler doğrultusunda akma ve çekme mukavemeti yüksek olan 6082 alaşımı da kullanılmaktadır. Üretim kolaylığının yanı sıra uygun mekanik özellikler ve enerji sönümleme performansı da bu alaşımının tercih edilmesini sağlamaktadır. Alüminyum 6xxx serisi alaşımları ekstrüzyon sonrası yapay yaşlandırma ile mekanik özellikleri optimize edilebilmektedir. Mekanik özelliklerdeki değişim yapay yaşlandırma esnasında profilin belli bir süre belirli bir ısıya maruz kalması ile sağlanmaktadır. Bu proses esnasında Mg2Si çökeltilerin yapısındaki değişimler mekanik özelliklerde belirleyici olmaktadır. Yapay yaşlandırma esnasında malzeme çok yüksek sıcaklıklara (< 250°C) çıkartılmadığından tane yapısında ciddi bir değişim gözlemlenmez ve bu nedenle tane yapısında belirleyici unsur ekstrüzyon işlem değişkenleridir. Isıl işlem uygulanabilen bu malzemeler kaynak esnasında yüksek ısı girdisine maruz kalmaktadır. Ergime temelli ark kaynak yöntemleri malzemeyi ergime sıcaklığının üzerinde ısı uygularken kaynak bölgelerinde ve çevresindeki malzemenin mekanik özelliklerinin düştüğü bilinmektedir. Bu birleştirme metodu yerine kendinden delik delen ve diş açan mekanik bağlantı yöntemleri kullanılabilmektedir. Yapılan çalışmalarda kendinden delik, diş açan ve sızdırmazlık gereksinimi sağlayan özel bir bağlantı elemanı ile batarya taşıyıcı prototip toplanmıştır. Kaynak ve mekanik bağlantı araç çarpışmasındaki temas kuvveti sanal analizleri özelinde yapılmış ve karşılaştırılmıştır. Cıvata bağlantısı deplasman değerini düşürmekle birlikte artan rijitlikle birlikte yan profil üzerinde oluşan plastik gerinme değerini arttırmıştır.

Anahtar Kelimeler: Alüminyum, 6063, Ekstrüzyon, MIG, Kaynak, Bağlantı Elemanları



 


Keywords: